Fikret Hıdır

Sözlük

Yapay zekâ ve dijital terimler sözlüğü

Her tanım kendi başına anlamlı: yapay zekâ, AEO, LLM, hibrit mimari ve dijital dönüşüm kavramlarının net Türkçe açıklamaları.

Yapay Zekâ (AI)
Yapay zekâ, bilgisayar sistemlerinin insan benzeri görevleri (dil anlama, üretim, analiz) yerine getirmesini sağlayan teknolojidir.
AEO (Answer Engine Optimization)
AEO, içeriğin yapay zekâ arama motorları tarafından cevap kaynağı olarak seçilmesini sağlayan optimizasyon yöntemidir.
SEO (Search Engine Optimization)
SEO, bir web sitesinin arama motoru sonuç sayfalarında üst sıralarda görünmesini sağlayan optimizasyon çalışmasıdır.
LLM (Büyük Dil Modeli)
LLM, büyük miktarda metin verisiyle eğitilmiş, doğal dilde anlama ve üretme yapabilen yapay zekâ modelidir.
llms.txt
llms.txt, bir web sitesinin yapay zekâ motorlarına içeriğini ve yapısını tanıttığı standart metin dosyasıdır.
AI Otomasyonu
AI otomasyonu, tekrar eden iş süreçlerinin yapay zekâ kullanılarak insan müdahalesi olmadan yürütülmesidir.
Hibrit Mimari
Hibrit mimari, yapay zekâ modelleri ile geleneksel yazılım araçlarını birlikte kullanarak hem doğruluğu hem maliyet verimliliğini sağlayan sistem tasarımıdır.
Çok Ajanlı Sistem
Çok ajanlı sistem, her biri belirli bir göreve odaklanmış birden fazla yapay zekâ ajanının koordineli çalıştığı yapıdır.
RAG (Retrieval-Augmented Generation)
RAG, yapay zekanın cevap üretirken harici bir bilgi kaynağından ilgili veriyi çekerek daha doğru sonuç vermesini sağlayan tekniktir.
Prompt (Komut)
Prompt, bir yapay zekâ modeline ne yapması gerektiğini anlatan metin girdisidir.
API
API, farklı yazılımların birbiriyle veri ve işlev paylaşmasını sağlayan programlama arayüzüdür.
KVKK
KVKK (Kişisel Verilerin Korunması Kanunu), Türkiye'de kişisel verilerin işlenmesini düzenleyen yasadır ve yapay zekâ projelerinde uyum gerektirir.
Veri Yerleşimi (Data Residency)
Veri yerleşimi, verinin fiziksel olarak hangi ülkede/sunucuda saklandığını belirten kavramdır ve özellikle kamu projelerinde önemlidir.
SaaS (Hizmet Olarak Yazılım)
SaaS, yazılımın internet üzerinden abonelik modeliyle sunulduğu dağıtım biçimidir.
B2G (İşletmeden Kamuya)
B2G, işletmelerin kamu kurumlarına ürün veya hizmet sunduğu ticari modeldir.
Yapay Zekâ Okuryazarlığı
Yapay zekâ okuryazarlığı, bireylerin yapay zekâ araçlarını doğru, verimli ve güvenli şekilde kullanabilme yetkinliğidir.