Fikret Hıdır
← Makaleler

Yapay Zekâ ile Kurumunuzda Neler Yapılabilir? Uygulanmış İşlerden Bir Harita

başlangıç

Yapay zekâ ile ne yapılabileceği sorusunun cevabı sektöre göre değil, işin yapısına göre değişir. Tekrar eden her iş — metin üretimi, sınıflandırma, izleme, eşleştirme, raporlama — otomatikleştirilebilir. Aşağıdaki harita, farklı sektörlerde fiilen kurduğum sistem türlerinden çıkarıldı; ürün adı değil, yapılabilecek iş anlatılıyor.

Önce ilke: sektör değil, tekrar

Bir belediyenin gündem takibi ile bir otelin misafir yazışması, teknik olarak aynı iştir: gelen metni sınıflandır, önceliklendir, uygun cevabı hazırla, ilgili kişiye ilet. Değişen, içeriğin kendisidir.

Bu yüzden "bizim sektörde işe yarar mı" sorusunun cevabı neredeyse her zaman evettir. Doğru soru şudur: hangi işi haftada kaç kez tekrarlıyorsunuz? Cevap onlarca ise o iş sisteme dönüşebilir.

Aşağıdaki başlıklar, farklı alanlarda uçtan uca kurduğum sistemlerin türlerini anlatıyor. Kurum adı, ürün adı ve içerik ayrıntısı bilerek verilmedi.

Yayıncılık ve içerik üretimi

  • İçerik toplama ve tekilleştirme — çok sayıda kaynaktan gelen içeriğin toplanması, aynı haberin tekrarının elenmesi
  • Otomatik sınıflandırma ve etiketleme — konu, bölge, kategori ve öncelik etiketlerinin makine tarafından verilmesi
  • Görsel üretim hattı — her içerik için sosyal medya görselinin şablondan otomatik üretilmesi, Türkçe karakter sorunları çözülmüş biçimde
  • Seslendirme — metinden doğal sesli anlatım üretilmesi; haber sesi, belgesel sesi gibi ayrı karakterlerle
  • Koddan video — hazır şablonlarla, elle montaj yapmadan video üretimi
  • Yayın kuyruğu ve onay — üretilen içeriğin insan onayından geçtikten sonra otomatik yayımlanması
  • Editör performans ölçümü — üretilen içeriğin nicelik ve nitelik olarak ölçülmesi, kişi bazlı panel

Turizm ve konaklama

  • Çok dilli misafir iletişimi — gelen mesajın dilini tanıyıp aynı tonda cevap taslağı üretmek
  • Yorum yönetimi — platformlardan gelen yorumların özetlenmesi, olumsuz olanların önceliklendirilmesi, yanıt taslağı
  • Operasyon verisinden rapor — mevcut otel yazılımından gelen verinin insan diliyle günlük özet raporuna çevrilmesi
  • Maliyet ve tüketim analizi — hangi kalemin nerede kaçtığının veriden çıkarılması
  • Sezon içeriği — tanıtım metinleri, menü açıklamaları, etkinlik duyuruları

Kamu ve yerel yönetim

  • Gündem izleme — kurumla ilgili haber, sosyal medya ve şikâyet akışının toplanıp özetlenmesi
  • Talep sınıflandırma — vatandaştan gelen mesajın konusuna göre ayrılıp doğru birime yönlendirilmesi
  • Mahalle düzeyinde takip — talebin ve gündemin bölgesel dağılımının görünür kılınması
  • Basın metni üretimi — kurum diline uygun bülten taslağı
  • Yönetici özeti — günün akışının tek sayfalık, okunabilir raporu

Dernek, birlik ve meslek kuruluşları

  • Üye yönetimi — kayıt, aidat takibi, üye bilgilerinin tek yerde tutulması
  • Üye iletişimi — bülten, duyuru ve etkinlik davetlerinin hazırlanıp gönderilmesi
  • Mobil uygulama — üyenin cebinde duran duyuru, etkinlik ve iletişim ekranı
  • Etkinlik akışı — kayıt, katılım takibi ve sonrası teşekkür/anket

Perakende, restoran ve hizmet işletmeleri

  • Reçete ve maliyet hesabı — ürün bazlı maliyet, menü kârlılığı, fiyat değişiminin etkisi
  • Müşteri sadakati — tekrar eden müşteriyi tanıma, ona uygun teklif üretme
  • Çok şubeli yönetim — şubeler arası karşılaştırma, tek panelden görünürlük
  • Standart yazışmalar — rezervasyon, bilgi, tedarikçi ve personel mesajları

Kültür, turizm ve tanıtım

  • Konum tabanlı sesli rehber — ziyaretçi bir noktaya yaklaştığında ilgili anlatımın açılması
  • Çok dilli anlatım — aynı içeriğin farklı dillerde, aynı üslupla üretilmesi
  • Arşivden içerik — mevcut belge ve metinlerin gezilebilir içeriğe dönüştürülmesi

Analiz ve ölçüm

  • Video analizi — kayıttan performans göstergelerinin çıkarılması
  • Görsel işleme — logo ve grafiklerin baskıya uygun vektörel biçime otomatik çevrilmesi
  • Medya takibi — bir markanın ya da kurumun geçtiği içeriklerin izlenip raporlanması
  • Panel ve raporlama — dağınık veriyi tek ekranda okunabilir hale getirme

Bunların ortak altyapısı ne?

Listedeki işler farklı görünse de aynı beş parçadan kuruluyor: veriyi toplama, sınıflandırma, üretme, onaylatma, yayma. Bir kurumda bu beş parçanın hangisinin eksik olduğunu bulmak, projenin kendisidir.

Bu yüzden ilk görüşme teknik değil, operasyoneldir: kim, hangi işi, haftada kaç kez yapıyor. Cevap netleştiğinde hangi parçanın kurulacağı da netleşir.

Güvenlik tarafını atlamayın — hangi verinin araca verilip verilmeyeceği baştan konuşulmalı. İşletmede güvenli yapay zekâ kullanımı yazısında sekiz kuralı sıraladım.

Nereden başlanır?

Tek bir işle. En çok tekrar eden, en standart işi seçip onu kurmak; sonra ikinciye geçmek. Kurum genelinde tek seferde dönüşüm denemesi, hem pahalı hem de genelde yarım kalıyor.

Süreç, maliyet ve uzaktan çalışma biçimi için yapay zekâ danışmanlığı sayfasına bakabilirsiniz.

Sık Sorulan Sorular

Bu sistemlerin kurulması ne kadar sürer?
Tek bir iş akışı için tipik süre iki ila dört haftadır. Sürenin çoğu kurulumda değil, ekibin yeni akışa alışmasında geçer.
Küçük bir kurum için de mantıklı mı?
Mantıklı, çünkü ölçüt kurum büyüklüğü değil tekrar hacmi. Tek kişilik bir işletme de aynı yazışmayı günde onlarca kez yapıyorsa kazanç sağlar.
Mevcut yazılımımızla birlikte çalışır mı?
Çoğu durumda evet. Kurulan akışlar mevcut sistemden veri okuyacak ve çıktıyı kullandığınız kanala verecek şekilde tasarlanır; sistemi değiştirmek genelde gerekmez.
Kendi ekibimiz yönetebilir mi?
Amaç zaten bu. Akışlar kurumun kendi hesapları üzerinde çalışır, eğitim işi fiilen yapan kişiye verilir. Devretmek esastır.
Hangi işler yapay zekâya verilmemeli?
Karar gerektiren, kişisel veri içeren ve hukuki sonuç doğuran işler. Bunlarda yapay zekâ taslak üretebilir ama son sözü insan söyler.

İlgili Yazılar